OPEC คือใคร ส่งผลต่อราคาน้ำมันไทยอย่างไร

ทุกครั้งที่ราคาน้ำมันขึ้นหรือลงอย่างรุนแรง มักจะเห็นข่าว OPEC อยู่เสมอ องค์กรนี้คือใคร มีอิทธิพลต่อราคาน้ำมันไทยอย่างไร ทำไมการตัดสินใจของคนกลุ่มเล็กๆ ถึงส่งผลกระทบต่อคนไทยทั้งประเทศ

OPEC คือใคร

OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries) หรือองค์กรกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน ก่อตั้งเมื่อปี 1960 ที่กรุงแบกแดด ประเทศอิรัก ปัจจุบันมีสมาชิก 13 ประเทศ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย (ผู้ผลิตรายใหญ่สุด) อิรัก อิหร่าน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต ลิเบีย ไนจีเรีย แอลจีเรีย เวเนซุเอลา กาบอง คองโก อิเควทอเรียลกินี และแองโกลา ควบคุมกำลังการผลิตน้ำมันกว่า 40% ของโลก

OPEC+ คืออะไร ต่างจาก OPEC อย่างไร

OPEC+ คือ OPEC รวมกับประเทศพันธมิตรที่ไม่ใช่สมาชิก OPEC โดยเฉพาะรัสเซีย ซึ่งเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับ 3 ของโลก OPEC+ มีสมาชิกรวมกว่า 23 ประเทศ ควบคุมกำลังผลิตกว่า 55% ของโลก มีอิทธิพลต่อราคาน้ำมันมากกว่า OPEC เดิม

OPEC ส่งผลต่อราคาน้ำมันอย่างไร

OPEC ประชุมกันเป็นประจำ (ปกติทุก 2-3 เดือน) เพื่อตัดสินใจกำลังการผลิตน้ำมัน เมื่อ OPEC ตัดสินใจลดกำลังผลิต อุปทานน้ำมันในตลาดโลกก็ลดลง ราคาจึงพุ่งขึ้น ในทางกลับกัน ถ้าเพิ่มกำลังผลิต อุปทานมากขึ้น ราคาก็ลดลง กลไกง่ายๆ คือ เปิด-ปิดก๊อกน้ำมันให้พอดีกับความต้องการ

ไทยได้รับผลกระทบอย่างไร

ไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง (ซึ่งเป็นสมาชิก OPEC) เป็นหลัก เมื่อ OPEC ลดกำลังผลิต ต้นทุนนำเข้าก็เพิ่ม ส่งผลให้ราคาหน้าปั้มปรับขึ้น ตัวอย่างที่ชัดเจนคือปี 2565 ที่ OPEC+ ไม่ยอมเพิ่มกำลังผลิตท่ามกลางสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ทำให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงสุดเป็นประวัติการณ์

ทำไม OPEC ถึงมีอิทธิพลมากขนาดนี้

เพราะน้ำมันเป็นสินค้าที่ทดแทนได้ยากในระยะสั้น ถ้าราคาน้ำมันแพง คนก็ยังต้องเติมเพราะยังใช้รถอยู่ ไม่สามารถเปลี่ยนไปใช้พลังงานอื่นได้ทันที OPEC จึงมีอำนาจต่อรองสูงมาก

ติดตาม OPEC ได้อย่างไร

การประชุม OPEC มักจัดในเดือนที่มีเลขคู่ ผลการประชุมจะประกาศทันทีและส่งผลต่อราคาน้ำมันดิบทันที ติดตามได้จากเว็บไซต์ OPEC.org หรือข่าวเศรษฐกิจทั่วไป

สรุปเรื่อง OPEC

การตัดสินใจของ OPEC ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันทั่วโลก รวมถึงไทย ใครที่ติดตามข่าว OPEC จะสามารถคาดเดาทิศทางราคาน้ำมันได้ดีขึ้น และวางแผนเติมน้ำมันได้อย่างชาญฉลาด